Ngày 30/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 09/2026/QH16). Nghị định thay thế Nghị định 65/2013/NĐ-CP, đồng thời bãi bỏ Điều 3 Nghị định 91/2014/NĐ-CP và Điều 2 Nghị định 12/2015/NĐ-CP.
Nghị định có hiệu lực thi hành từ 01/7/2026. Đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công và từ kinh doanh của cá nhân cư trú, các quy định được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 và được điều chỉnh khi quyết toán thuế năm 2026; riêng khoản tiền ăn giữa ca áp dụng từ 01/7/2026. Dưới đây là những điểm mới đáng chú ý nhất mà doanh nghiệp và người lao động cần nắm.
1. Bổ sung khoản giảm trừ chi phí y tế và giáo dục – đào tạo
Đây là điểm mới lớn nhất. Ngoài giảm trừ gia cảnh và đóng góp từ thiện như trước đây, người nộp thuế cư trú được trừ thêm vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công các khoản chi cho bản thân và người phụ thuộc:
- Chi khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước, thuộc phạm vi danh mục do bảo hiểm y tế chi trả: tổng cộng không quá 23 triệu đồng/năm (kèm Bảng kê chi phí khám chữa bệnh theo quy định của Bộ Y tế).
- Chi giáo dục – đào tạo tại cơ sở trong nước (học phí mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, đại học và kỹ năng chuyên môn khác): tổng cộng không quá 24 triệu đồng/năm.
Điều kiện để được trừ: có hóa đơn, chứng từ mang thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc; khoản chi không được chi trả từ nguồn khác (bảo hiểm, ngân sách nhà nước, tài trợ, hoặc do người sử dụng lao động trả thay). Chi phí phát sinh năm nào được trừ vào năm đó, không chuyển sang năm sau.
Lưu ý quan trọng: muốn hưởng hai khoản giảm trừ này, người nộp thuế phải tự quyết toán thuế, không được ủy quyền quyết toán cho tổ chức chi trả thu nhập.
2. Nâng nhiều ngưỡng, mức miễn – giảm thuế
| Nội dung | Mức cũ | Mức mới | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Tiền ăn giữa ca, ăn trưa được miễn thuế | 730.000 đ/tháng | 1,2 triệu đ/tháng | Điểm g K2 Điều 8 |
| Mức trừ bảo hiểm hưu trí bổ sung + hưu trí tự nguyện + bảo hiểm nhân thọ (gộp cả phần NSDLĐ đóng) | 1 triệu đ/tháng | 3 triệu đ/tháng | Điểm a K2 Điều 46 |
| Ngưỡng khấu trừ 10% thu nhập vãng lai (không HĐLĐ / HĐLĐ dưới 3 tháng) | 2 triệu đ/lần | 5 triệu đ/lần | K2 Điều 50 |
| Thu nhập vãng lai đã khấu trừ 10%, không phải quyết toán nếu bình quân | ≤ 10 triệu đ/tháng | ≤ 15 triệu đ/tháng | Điểm b K1 Điều 51 |
| Ngưỡng tính thuế trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền TM, thừa kế, quà tặng | Phần vượt 10 triệu đ | Phần vượt 20 triệu đ | Điều 58–61 |
| Giảm trừ chi khám chữa bệnh trong nước | Chưa có | Tối đa 23 triệu đ/năm | K2 Điều 49 |
| Giảm trừ học phí giáo dục – đào tạo trong nước | Chưa có | Tối đa 24 triệu đ/năm | K2 Điều 49 |
3. Nhiều thay đổi có lợi về thu nhập từ tiền lương, tiền công
- Trợ cấp thôi việc, mất việc cao hơn mức luật định: phần chi trả vượt mức không tính vào thu nhập chịu thuế – đảo ngược so với quy định hiện hành.
- Tiền lương những ngày chưa nghỉ phép (thanh toán phép năm chưa nghỉ khi thôi việc, mất việc theo khoản 3 Điều 113 Bộ luật Lao động): được miễn thuế trong mức luật định; chỉ phần vượt mới tính thuế (Điều 26).
- Bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế tự nguyện do người lao động đóng: được trừ khi xác định thu nhập tính thuế (Điểm a K2 Điều 46).
- Nhà ở do người sử dụng lao động xây cho người lao động: không tính vào thu nhập chịu thuế, kể cả điện, nước, dịch vụ kèm theo. Tiền thuê nhà trả thay vẫn giới hạn 15% tổng thu nhập chịu thuế (chưa gồm tiền nhà).
- “Tiền thuế giả định”, “tiền nhà giả định” được loại khỏi thu nhập làm căn cứ quy đổi gross-up (K4 Điều 46) – đáng chú ý với người lao động nước ngoài biệt phái.
- Cổ phiếu thưởng, ESOP (K3 Điều 50): quy định chi tiết căn cứ tính thuế; khấu trừ 10% khi chuyển nhượng, cá nhân tổng hợp vào quyết toán năm.
- Bảo hiểm nhân thọ do NSDLĐ mua: từ 01/01/2026 chỉ khấu trừ 10% trên phần phí tích lũy vượt mức trừ 3 triệu đồng/tháng.
4. Bổ sung thuế đối với chuyển nhượng tài sản số
Lần đầu tiên, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số (tài sản ảo, tài sản mã hóa) chịu thuế với mức 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần (K4 Điều 16; K2 Điều 62).
5. Siết điều kiện đăng ký người phụ thuộc
Với nhóm “cá nhân khác không nơi nương tựa”, điều kiện được siết chặt: phải đang sống cùng người nộp thuế và có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo Luật Hôn nhân và gia đình (điểm đ K2 Điều 47). Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc phải nộp trước 31/12 của năm tính thuế; con đang học được tính là người phụ thuộc cả trong thời gian chờ kết quả thi (tháng 6 đến tháng 9 năm lớp 12).
Khuyến nghị của Thunder Dragon
Để hưởng khoản giảm trừ chi phí y tế (tối đa 23 triệu/năm) và giáo dục – đào tạo (tối đa 24 triệu/năm), người lao động phải tự quyết toán thuế và lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ ngay từ đầu năm 2026. Doanh nghiệp cũng cần rà soát chính sách phúc lợi (tiền ăn ca, nhà ở, bảo hiểm, ESOP…) để cập nhật cách tính thuế phù hợp. Đội ngũ Thunder Dragon sẵn sàng hỗ trợ – liên hệ info@thunderdragon.vn hoặc +84 979 104 110.
Bản tin mang tính tổng hợp, cập nhật chính sách; không thay thế cho tư vấn chuyên môn đối với từng trường hợp cụ thể. Căn cứ: Nghị định 253/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026.